MaanMuze - Marija Gimbutas

Geplaatst op: 08-03-2019
Schrijver: VrouwenWijs

MaanMuze blogs - over inspirerende (on)bekende vrouwen

 

Welkom bij de MaanMuze blog serie! Deze serie over (on)bekende inspirerende vrouwen zal met enige onregelmatigheid verschijnen (of terwijl: als ik de geest krijg om te schrijven). Over feministische schrijfsters, bevlogen kunstenaars, rode tent hoedsters, eigentijdse sjamanen, aardse kruidenvrouwen en andere takkewijven. Over huilen naar de maan, een zoektocht naar de wilde natuur van de vrouw en godinnen van het land. Dat het je moge inspireren! Vandaag op internationale vrouwen dag de eerste MaanMuze.

 

#1 Marija Gimbutas

 

In 2013 vond ik in de museum winkel van het Nationaal museum in Kopenhagen het boek 'The Goddesses and Gods of old Europe' van Marija Gimbutas. Ik kende haar naam wel maar had nog nooit een van haar boeken ingezien. Pagina's vol afbeeldingen van pre-historische godinnen beeldjes in de vorm van vogels, slangen en met volle zwangere buiken. Daar heb ik een lichtelijke obsessie voor dus het veel te dure boek moest mee.

 

Controversieel is ze zeker, de Litouws-Amerikaanse archeologe Marija Gimbutas (1921-1994). Als onderzoekster van de neolithische en bronstijdculturen van het Oude Europa introduceerde ze verschillende theorieen over onze Europese wortels die tot op de dag van vandaag voor veel discussie zorgen.

 

Marija probeerde het verhaal van onze voorouders te ontrafelen en keek daarbij verder dan enkel de data die voor handen waren. Is oorlog onvoorkoombaar? Hebben mannen vrouwen altijd gedomineerd? Wat zijn de werkelijke wortels van de Westerse cultuur? In de jaren 50 en 60 verwierf werd ze als specialist op het gebied van Europe bronstijd en prehistorie van de Baltische en Slavische volkeren gezien. Later was ze werkzaam als hoogleraar Europese Archeologie en Indo-Europese studies aan de universiteit van Californie.

 

In 1956 publiceerde ze de Koergan-hypothese, vernoemd naar de Koerganen; Russiche grafheuvels. Deze hypothese stelt dat er in de streek van de zwarte zee en zuid-oost Europa tussen het 5e en 3e millenium v Chr. een cultuur bestond die de basis vormde voor de proto-indo-europese talen sprekende culturen. Vanuit hier zouden de Indo-Europeanen zich verpreidt hebben naar de rest van Europa, centraal Azie en India. De hypothese berust op zowel archeologische als taalkundige argumenten en heeft veel invloed gehad op het onderzoek naar Indo-Europese talen en culturen.

 

Ze zag een duidelijk tegenstelling tussen het Oude Europa en de Koergancultuur. Het oude Europa was matriarchaal, kende een religieus leven rondom de verering van (moeder)godinnen en was vredelievend. De hiërarchische Indo-Europese nomandische stammen zouden strijdlustig zijn geweest en met hun veroveringen hun cultuur hebben opgedrongen aan de inheeme volkeren. Door een reeks vijandige invasies legde de krijgerscultuur van de Koergan hun wil op aan de vreemdzame matriarchale culturen, die daardoor langzaam verdween.

 

Haar theorien over neolithische culturen werden voor een groter publiek beschikbaar met het publiceren van haar boeken The Goddesses and Gods of Old Europe (1974) en The Language of the Goddess (1989). Hiermee werd ze onverwacht beroemd. In 2004 kwam de documentaire 'Sings out of time' uit. Laat je niet afschrikken door het inmiddels sterk verouderde uiterlijk maar geniet van een reis naar het oude Matriarchale Europa. Het werk van Gimbutas is tot op heden ten dage een grote inspiratie voor feministen, kunstenaars, historici en verschillende spirituele en religieuse stromingen. Als haar theorie juist is dan vormen het eren van het leven en eerbeid voor de aarde de basis van de Europese samenleving.

Bewerkt door Bolleboos op 24-05-2019 21:12

Tags
groningen
Deel deze pagina
Reageer